Verslag


Pandemie in Twente!

Donderdag, 2 november 2006

Verslag

Wetenschappelijke bijeenkomst

Locatie: Vliegbasis Twenthe

Samenvatting lezingen van:
Drs. R.J. Poot
de heer C.J.M. Soethoudt
mevr. B.J. Beuvink-Chudak

De grieppandemie is een bedreiging voor de gezondheidszorg

Daarom heeft de hulpverleningsdienst regio Twente een draaiboek gemaakt voor het bestrijden van een eventuele ramp. De WHO waarschuwt voor de dreiging van een grieppandemie en elk land dient zich voor te bereiden.

Draaiboek

Het LCI maakte een deeldraaiboek. ‘Bestrijding influenzapandemie’ behoort tot het ‘Modeldraaiboek influenzapandemie’ geschreven in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Uitgewerkt

In oktober 2003 heeft het bureau van de Raad van Geneeskundige Functionarissen (RGF) in samenwerking met het project Versterking Infrastructuur Infectieziektebestrijding (VISI) van GGD Nederland een regionaal operationeel draaiboek grieppandemie uitgewerkt dat als basis heeft gediend voor dit landelijke operationele deeldraaiboek. Het ontwikkelen van dit regionale draaiboek heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het nadenken over de voorbereiding op een influenzapandemie. De Gezondheidsraad heeft zich in februari 2005 uitgesproken voor aanschaf van een grotere hoeveelheid antivirale middelen met als doel iedere inwoner van Nederland te kunnen voorzien van een therapeutische kuur antivirale middelen. De ministerraad heeft in april 2005 het besluit genomen om 5 miljoen kuren aan te schaffen. Pas wanneer we in Nederland daadwerkelijk beschikken over deze grote voorraad antivirale middelen zullen de door de Gezondheidsraad afgewogen aanbevelingen van kracht zijn. Tevens wordt ervan uitgegaan dat door nieuwe vaccintechnologie een pandemisch influenzavaccin sneller beschikbaar zal komen en daadwerkelijk ingezet kan worden.

GHOR

GHOR staat voor Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen. Op het moment dat er een groot ongeval of ramp gebeurt, zoals in Volendam of Enschede, moeten hulpverleners goed met elkaar samenwerken om slachtoffers te redden en te verzorgen. Onder het motto "Veiligheid met Zorg geregeld" zorgt de GHOR ervoor dat iedereen binnen de geneeskundige sector (“witte kolom”) goed voorbereid is en dat slachtoffers goed geholpen worden. Bij grote ongelukken gaat het niet alleen om een vliegtuig dat neerstort of een grote brand, maar ook bijvoorbeeld een demonstratie die uit de hand loopt of het uitbreken van een pandemie. De GHOR is ondergebracht in de hulpverleningsdienst Regio Twente te Enschede.

Rampenbestrijdingsorganisatie

De coördinerende burgemeester geeft, namens zijn collega-burgemeesters, leiding aan het Regionaal Beleidsteam en via de operationele leider aan het Regionaal Operationeel Team en rapporteert frequent aan collega burgemeesters en aan de Commissaris van de Koningin. Voorts kan de coördinerend burgemeester optreden als bemiddelaar in conflictsituaties tussen plaatselijke autoriteiten over de manier waarop uitvoering wordt gegeven aan de opdrachten.

Rampenbestrijdingsorganisatie
Burgemeester
Gemeentelijke rampenstaf,
Gemeentehuis
Operationeel leider
Reg. Coördinatiecentrum, Hengelo
Actiecentra
Uitzetten van acties
Contacten met instanties
Actiecentrum Hulpverleningsdienst
Calamiteitencentrum GGD
Huisartsen, Ziekenhuizen enz.
 

Wanneer zich onverhoopt een ramp voordoet zal er een ontwrichting van het maatschappelijk leven ontstaan. Er zal maatschappelijke onrust zijn en bestuurlijk dilemma’s zullen zich voordoen.. Er zal schaarste aan mensen en middelen komen en de continuïteit in de zorg zal onder druk komen te staan. Er zullen meer patiënten en minder hulpverleners zijn. De vliegbasis Twenthe zal tot eind 2007 extra mensen kunnen opvangen (200 tot 300) en met noodbedden zal het aantal verdubbelen. Er zal een herverdeling van de zorgcapaciteit moeten plaatsvinden en er zullen prioriteiten moeten worden gesteld. Er zal een flexibele inzet van artsen en verplegend personeel worden verwacht.

Wanneer er een pandemie uitbreekt zal iedereen met bovenstaande te maken krijgen. Het is daarom van belang de men is voorbereid en dat er is nagedacht wat men in de eigen organisatie kan doen.

Nationaal

De rol van de landelijke overheid (het ministerie van VWS) bestaat uit het creëren van randvoorwaarden om preventie en bestrijding van infectieziekten mogelijk te maken. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) doet onderzoek op het gebied van volksgezondheid. De resultaten hiervan gebruiken de beleidsmakers bij het maken, uitvoeren en handhaven van het beleid. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt toezicht op de kwaliteit van de bestrijding en het opduiken van infectieziekten.

Regionaal en lokaal

De uitvoering van de regionale en lokale preventie en bestrijding van infectieziekten is een taak van de GGD, onder verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Gemeenten moeten zorgen voor voldoende kwaliteit en capaciteit om infectieziekten goed te kunnen bestrijden.

Factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een pandemie

Er zijn een aantal varianten van het griepvirus; de griep van een gegeven jaar lijkt op, maar is niet identiek aan, die van een jaar eerder. Om de paar decennia treedt echter een veel grotere verschuiving op waarbij een heel nieuw type griepvirus de ronde gaat doen, vaak met veel ernstiger symptomen. De resulterende pandemie eist soms veel slachtoffers. De vatbaarheid van de bevolking voor varianten van het griepvirus verandert langzaam door het uitsterven van immune mensen en het geboren worden van nieuwe mensen die nog niet immuun zijn. Of een gegeven virus zich goed kan handhaven en tot een epidemie kan leiden hangt vooral van de infectiekans en het percentage immune personen af.

Rond het einde van de 1e wereldoorlog zijn miljoenen mensen aan de Spaanse griep overleden. Eind jaren vijftig heeft de Aziatische griep en eind jaren zestig de Hongkong griep gewoed. Nieuwe griepvarianten kunnen zich vormen door combinaties van virussen die epidemisch zijn bij verschillende diersoorten, zoals mensen, vogels en varkens en als een mens of dier met meer virussen tegelijk wordt besmet.

Omdat op het Chinese platteland veel kleinschalige boeren wonen met varkens en pluimvee is dit mondiaal gezien een 'kraamkamer' van veel griepvirussen.

In 1997 en 1999 bleek een kippengriepvirus in Hongkong opeens in staat over te springen van vogels op mensen; van de eerste besmette personen overleed een aanzienlijk percentage. De verspreiding van een nieuw virus vanuit b.v. Hongkong naar West Europa zal ongeveer 120 – 160 dagen zijn.

Conclusies

Van cruciaal belang is dat alle partijen gezamenlijk optreden. Hoe goed we ons ook voorbereiden we zullen de situatie nooit helemaal in de hand hebben. Onzichtbare wereld van micro-organismen zorgt voortdurend voor verrassingen.

Draaiboeken zijn handig maar blijft zelf nadenken. Nuchtere voorbereiding en geen onheilsprofetie. Het leven is vol onzekerheden.

Enschede, 2 november 2006/ACPA

Links

Ghor draaiboeken influenzapandemie

LCI beleidsdraaiboek influenzapandemie [doc]

M88 - NHG-Standaard Influenzapandemie [pdf]

Rampenplan Enschede [pdf]

Rampenplan Hengelo [pdf]

Rampenplan Twenterand [pdf]

Deze bijeenkomst in TC-Tubantia


Hits:
1242
Terug naar voorpagina